Olejek z czarnego pieprzu – czarny pieprz (Piper nigrum)

Olejek z czarnego pieprzu – właściwości i zastosowanie

Olejek z czarnego pieprzu (Piper nigrum) jest ceniony w aromaterapii za ciepły, korzenny aromat oraz zastosowanie w masażu mięśniowym i kompozycjach pobudzających. Zawiera przede wszystkim monoterpeny, takie jak α-pinen, β-pinen, sabinen i limonen, a także seskwiterpen β-kariofilen. Badania naukowe wskazują na jego potencjał przeciwzapalny, przeciwbólowy, antyoksydacyjny i przeciwbakteryjny, choć większość tych właściwości wykazano dotychczas w badaniach laboratoryjnych, a wybrane zastosowania inhalacyjne oceniano również w badaniach klinicznych.

Rozgrzewający masaż mięśni i stawów

Jednym z najważniejszych tradycyjnych zastosowań olejku z czarnego pieprzu jest masaż napiętych i zmęczonych mięśni. W aromaterapii klinicznej wykorzystuje się go w mieszankach przeznaczonych do masażu po wysiłku fizycznym, przy uczuciu sztywności mięśniowej oraz dyskomforcie związanym z przeciążeniem stawów.

Jego ciepły, korzenny zapach sprzyja subiektywnemu odczuciu rozgrzania i odprężenia podczas masażu. W literaturze aromaterapeutycznej olejek pieprzowy zaliczany jest do olejków o tradycyjnym zastosowaniu rozgrzewającym i łagodzącym dolegliwości mięśniowo-szkieletowe. W mieszankach do masażu dobrze łączy się z rozmarynem, majerankiem, sosną, lawendą szerokolistną i trawą cytrynową. Przed nałożeniem na skórę wymaga rozcieńczenia w oleju nośnikowym.

Właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe i antyoksydacyjne

W badaniu (Jeena i in., 2014) wykazano, że olejek eteryczny z owoców Piper nigrum posiada aktywność przeciwzapalną i antynocyceptywną, czyli ograniczającą reakcje na bodźce bólowe. W eksperymentach obserwowano zmniejszenie reakcji zapalnych w modelach ostrego i przewlekłego zapalenia oraz osłabienie odpowiedzi bólowej.

Badacze ocenili również właściwości antyoksydacyjne olejku. W testach laboratoryjnych wykazano zdolność neutralizowania wybranych wolnych rodników i ograniczania peroksydacji lipidów. Wyniki te wskazują na interesujący potencjał biologiczny całego olejku, a nie wyłącznie pojedynczych składników. Nie są jednak równoznaczne z potwierdzeniem działania przeciwbólowego lub przeciwzapalnego u ludzi podczas masażu czy inhalacji.

β-kariofilen i receptory kannabinoidowe CB2

Istotnym składnikiem olejku z czarnego pieprzu jest β-kariofilen, naturalny seskwiterpen występujący również w wielu innych roślinach. W analizie chromatograficznej jednej z naszych partii stanowił 16,37% olejku. Do pozostałych głównych składników należały α-pinen 17,60%, sabinen 15,69%, limonen 14,85% oraz β-pinen 11,43%.

β-kariofilen jest zaliczany do naturalnych fitokannabinoidów. W badaniu (Gertsch i in., 2008) wykazano, że działa jako selektywny agonista receptorów kannabinoidowych CB2, które uczestniczą w regulacji odpowiedzi zapalnej i procesów związanych z odczuwaniem bólu. W badaniach komórkowych obserwowano jego aktywność przeciwzapalną zależną od receptorów CB2.

W przeciwieństwie do THC β-kariofilen nie aktywuje receptorów CB1 w sposób odpowiedzialny za charakterystyczne działanie odurzające. Badania te dotyczą jednak przede wszystkim wyizolowanego związku. Nie potwierdzają, że inhalacja lub masaż olejkiem z czarnego pieprzu prowadzą do osiągnięcia identycznego działania farmakologicznego.

Właściwości przeciwbakteryjne i ograniczanie biofilmu

Olejek z czarnego pieprzu wykazuje interesującą aktywność przeciwdrobnoustrojową w warunkach laboratoryjnych. Szczególnie istotne są badania dotyczące biofilmu bakteryjnego, czyli zorganizowanej struktury mikroorganizmów, która może zwiększać ich odporność na działanie czynników zewnętrznych.

W badaniu (Lee i in., 2014) analizowano 83 olejki eteryczne pod kątem wpływu na tworzenie biofilmu przez Staphylococcus aureus (gronkowca złocistego). Olejek z czarnego pieprzu należał do substancji, które wyraźnie hamowały tworzenie biofilmu w badanych warunkach. Obserwowano również zmniejszenie aktywności hemolitycznej bakterii oraz wpływ na ekspresję genów związanych z jej zjadliwością. Wyniki wskazują na potencjał przeciwbiofilmowy olejku, jednak pochodzą z badań laboratoryjnych i modelowych. Nie potwierdzają skuteczności olejku w leczeniu zakażeń bakteryjnych ani jego działania dezynfekującego podczas domowej dyfuzji.

Wpływ inhalacji na głód nikotynowy

Jednym z najlepiej udokumentowanych zastosowań inhalacyjnych olejku z czarnego pieprzu jest jego badany wpływ na objawy odstawienia nikotyny. W eksperymencie klinicznym (Rose i Behm, 1994) uczestniczyło 48 palaczy, którzy po nocnej abstynencji od tytoniu korzystali ze specjalnego urządzenia dostarczającego parę olejku z czarnego pieprzu, mentolowy bodziec porównawczy lub powietrze bez dodatku substancji zapachowych.

U osób inhalujących parę olejku pieprzowego zaobserwowano istotne zmniejszenie deklarowanego głodu nikotynowego w porównaniu z obiema grupami kontrolnymi. W porównaniu z grupą otrzymującą niezapachowe placebo odnotowano także złagodzenie części objawów niepokoju i negatywnych emocji.

Autorzy sugerowali, że znaczenie mogą mieć odczucia sensoryczne w drogach oddechowych, częściowo przypominające wrażenia towarzyszące paleniu. Wyniki są obiecujące, ale dotyczą konkretnego sposobu inhalacji. Nie dowodzą, że zwykła dyfuzja olejku skutecznie ogranicza uzależnienie od nikotyny lub zastępuje uznane metody rzucania palenia.

Pobudzający aromat, energia i koncentracja

Ciepły, wytrawny zapach olejku pieprzowego jest tradycyjnie wykorzystywany w aromaterapii w okresach zmęczenia, obniżonej motywacji i spadku energii. W mieszankach do dyfuzora nadaje zapachowi korzenną głębię i wyrazisty, pobudzający charakter. Salvatore Battaglia opisuje również tradycyjne wykorzystanie olejku w mieszankach wspierających poczucie energii, siły i gotowości do działania. W tym celu proponuje łączenie go z bazylią, kardamonem, imbirem, cytryną, miętą pieprzową i rozmarynem.

Nie ma jednak wystarczających dowodów klinicznych, aby przypisywać samemu olejkowi potwierdzone działanie poprawiające pamięć, koncentrację lub szybkość reakcji. Wpływ zapachu na subiektywne samopoczucie i pobudzenie może różnić się między osobami.

Tradycyjne właściwości wspierające komfort trawienny

W tradycyjnej medycynie azjatyckiej czarny pieprz jest ceniony jako surowiec rozgrzewający i wspomagający trawienie. Battaglia opisuje również obecne w tradycji aromaterapeutycznej przypisywanie olejkowi właściwości karminatywnych, spazmolitycznych i żołądkowych, związanych z łagodzeniem wzdęć, skurczów oraz uczucia ciężkości po posiłku.

Należy jednak odróżnić udokumentowane tradycyjne wykorzystanie owoców pieprzu od działania skoncentrowanego olejku eterycznego. Brakuje wiarygodnych badań klinicznych wykazujących, że inhalacja olejku z czarnego pieprzu zwiększa wydzielanie enzymów trawiennych, pobudza perystaltykę lub łagodzi zaburzenia trawienia u ludzi.

Olejek z czarnego pieprzu AromatherapyOils
100% Pure Essential Oil