Olejek cynamonowy: kora, liście czy Cassia – różnice, właściwości i bezpieczeństwo
Olejek cynamonowy to ogólna nazwa kilku różnych olejków eterycznych pozyskiwanych z roślin rodzaju Cinnamomum. Najczęściej spotykane warianty to olejek cynamonowy z kory (Cinnamomum verum), olejek cynamonowy z liści (Cinnamomum verum) oraz olejek Cassia (Cinnamomum cassia). Różnią się one zapachem, składem chemicznym, intensywnością działania i profilem bezpieczeństwa.Olejek z kory cynamonu ma najbardziej klasyczny, słodko-korzenny aromat i wysoką zawartość aldehydu cynamonowego. Olejek z liści cynamonu jest cieplejszy, bardziej goździkowy i bogaty w eugenol. Olejek Cassia jest ostrzejszy, bardziej intensywny i również zawiera dużo aldehydu cynamonowego. Wszystkie olejki cynamonowe wymagają bardzo ostrożnego stosowania, ponieważ mogą działać drażniąco i uczulająco.
Olejek z cynamonu jest wykorzystywany przez ludzi od kilku tysięcy lat. W starożytnym Egipcie stosowano cynamon jako składnik perfum oraz substancję zapachową w procesach balsamowania, natomiast w przekazach biblijnych wspominany jest jako element olejów do namaszczania. Intensywny, ciepły i korzenny aromat cynamonu od wieków kojarzony był z ochroną, oczyszczaniem, ciepłem i dobrostanem.
W aromaterapii określenie „olejek cynamonowy” wymaga jednak doprecyzowania. Inny skład i zastosowanie ma olejek z kory cynamonu, inny olejek z liści cynamonu, a jeszcze inny olejek Cassia. Z tego powodu przy wyborze olejku warto zawsze zwracać uwagę na nazwę botaniczną, część rośliny, z której powstał olejek, oraz zalecenia bezpieczeństwa.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się olejek cynamonowy z kory, olejek cynamonowy z liści i olejek Cassia, jakie mają właściwości, jak są opisywane w badaniach naukowych oraz dlaczego należą do olejków wymagających szczególnej ostrożności.
Jaki olejek cynamonowy wybrać: z kory, z liści czy Cassia?
W aromaterapii nazwą „olejek cynamonowy” określa się kilka różnych olejków eterycznych. Różnią się one surowcem, składem chemicznym, zapachem i profilem bezpieczeństwa. Olejek z kory cynamonu ma najbardziej klasyczny, słodko-korzenny aromat i wysoką zawartość aldehydu cynamonowego. Olejek z liści cynamonu jest bardziej goździkowy, ponieważ dominuje w nim eugenol. Olejek Cassia jest najostrzejszy, intensywnie korzenny i również bogaty w aldehyd cynamonowy.
| Rodzaj olejku | Główne składniki | Profil zapachowy | Dla kogo? | Produkt |
|---|---|---|---|---|
| Olejek cynamonowy z kory | aldehyd cynamonowy | słodki, korzenny, rozgrzewający, intensywny | Dla osób szukających klasycznego aromatu cynamonu do mieszanek zapachowych i zimowych kompozycji. | olejek cynamonowy z kory – Cinnamomum verum |
| Olejek cynamonowy z liści | eugenol | ciepły, goździkowy, przyprawowy | Dla osób szukających bardziej miękkiego, goździkowo-korzennego profilu zapachowego. | olejek cynamonowy z liści – Cinnamomum verum |
| Olejek Cassia | aldehyd cynamonowy | ostry, pikantny, intensywnie korzenny | Dla osób szukających bardzo wyrazistego, ciepłego aromatu do kompozycji jesienno-zimowych. | olejek Cassia – Cinnamomum cassia |
Rodzaje olejku cynamonowego
Olejek cynamonowy z kory – Cinnamomum verum
Olejek cynamonowy z kory pozyskiwany jest z zewnętrznej warstwy kory cynamonowca cejlońskiego metodą destylacji z parą wodną. Charakteryzuje się bardzo intensywnym, słodko-pikantnym, rozgrzewającym aromatem. To najbardziej klasyczny zapach cynamonu, kojarzony z przyprawami korzennymi, zimowymi kompozycjami i aromatycznym ociepleniem przestrzeni.
Głównym składnikiem chemicznym olejku z kory jest aldehyd cynamonowy, czyli cinnamaldehyde. To właśnie on odpowiada za charakterystyczny zapach oraz wysoką aktywność biologiczną tego olejku. W badaniach laboratoryjnych aldehyd cynamonowy opisywany jest w kontekście aktywności przeciwdrobnoustrojowej, potencjału przeciwzapalnego, przeciwgrzybiczego i przeciwwirusowego.
Z uwagi na bardzo silne działanie drażniące i uczulające, olejek cynamonowy z kory uznawany jest za jeden z najbardziej intensywnych olejków eterycznych. W aromaterapii wymaga szczególnej ostrożności, bardzo niskich stężeń i świadomego stosowania.
Jeśli szukasz tego konkretnego wariantu, sprawdź: olejek cynamonowy z kory – Cinnamomum verum.
Olejek cynamonowy z liści – Cinnamomum verum
Olejek cynamonowy z liści ma inny charakter niż olejek z kory. Jego aromat jest cieplejszy, przyprawowy, bardziej goździkowy i nieco mniej słodki. Wynika to z odmiennego składu chemicznego — dominującym składnikiem olejku z liści cynamonu jest eugenol, związek znany również z olejku goździkowego.
Eugenol jest badany w kontekście aktywności antybakteryjnej, przeciwzapalnej, antyoksydacyjnej i przeciwdrobnoustrojowej. W aromaterapii olejek z liści cynamonu bywa wykorzystywany do mieszanek korzennych, rozgrzewających, zimowych i oczyszczających atmosferę.
Choć olejek z liści cynamonu bywa łagodniejszy aromatycznie niż olejek z kory, nadal należy do olejków silnych. Ze względu na obecność eugenolu może działać drażniąco i uczulająco, dlatego powinien być stosowany w niskich stężeniach.
Jeśli interesuje Cię ten wariant, zobacz: olejek cynamonowy z liści – Cinnamomum verum.
Olejek Cassia – Cinnamomum cassia
Olejek Cassia destylowany jest z kory drzewa Cinnamomum cassia. Jest blisko spokrewniony botanicznie z cynamonem cejlońskim, ale w aromaterapii traktowany jest jako odrębny olejek eteryczny. Jego aromat jest bardziej ostry, pikantny, intensywny i wyraźnie stymulujący. Często opisywany jest jako surowszy i mocniejszy niż zapach olejku z Cinnamomum verum.
Pod względem składu chemicznego olejek Cassia charakteryzuje się bardzo wysoką zawartością aldehydu cynamonowego. Może zawierać również octan cynamylu, eugenol i inne aldehydy aromatyczne. Ta kompozycja odpowiada za jego dużą intensywność zapachową, ale jednocześnie za wysoki potencjał drażniący.
W aromaterapii olejek Cassia bywa wykorzystywany głównie do krótkotrwałej dyfuzji zapachowej, w celu aromatycznego ocieplenia przestrzeni, poprawy subiektywnego nastroju oraz stworzenia przytulnej atmosfery, szczególnie jesienią i zimą. Nie powinien być traktowany zamiennie z olejkiem cynamonowym cejlońskim.
Jeśli szukasz tego konkretnego olejku, sprawdź: olejek Cassia – Cinnamomum cassia.
Olejek cynamonowy w aromaterapii
W aromaterapii olejki cynamonowe stosowane są głównie metodą dyfuzji lub inhalacji pośredniej, najczęściej jako niewielki dodatek do mieszanek. Ciepły, korzenny aromat cynamonu bywa wykorzystywany do stworzenia atmosfery komfortu, przytulności, energii i aromatycznego „rozgrzania” przestrzeni.
Zapach olejku cynamonowego może sprzyjać subiektywnemu poczuciu witalności, poprawie nastroju i większej energii. W kompozycjach zapachowych dobrze łączy się z olejkami cytrusowymi, goździkiem, imbirem, kardamonem, pomarańczą, kadzidłem, cedrem, sosną i waniliowymi nutami bazowymi.
Ze względu na profil bezpieczeństwa olejki cynamonowe stosuje się zwykle w bardzo niskich stężeniach. W dyfuzji najczęściej wystarczy 1 kropla jako składnik większej mieszanki.
Właściwości olejku cynamonowego: kora, liście i Cassia
Właściwości olejków cynamonowych wynikają przede wszystkim z obecności aldehydu cynamonowego w olejku z kory i Cassia oraz eugenolu w olejku z liści. Warto jednak pamiętać, że większość danych naukowych dotyczących tych związków pochodzi z badań laboratoryjnych, in vitro lub przedklinicznych. Nie należy więc automatycznie przenosić ich na skuteczność kliniczną u ludzi.
Aktywność przeciwdrobnoustrojowa
Główny składnik olejku z kory cynamonowca, aldehyd cynamonowy, wykazuje w badaniach laboratoryjnych aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich, Gram-ujemnych oraz niektórych drobnoustrojów chorobotwórczych.
W badaniu Gill i Holley (2004) wykazano, że cinnamaldehyd może uszkadzać błony komórkowe bakterii, zaburzać integralność ściany komórkowej oraz wpływać na metabolizm energetyczny drobnoustrojów. Mechanizm ten prowadził do zahamowania wzrostu bakterii, w tym Listeria monocytogenes. W innych doniesieniach opisywano również aktywność wobec Staphylococcus aureus.
Podobne właściwości wykazuje eugenol, dominujący składnik olejku z liści cynamonu. Według przeglądu Marchese i in. (2017), eugenol działa antybakteryjnie m.in. poprzez destabilizację błon komórkowych oraz wpływ na procesy enzymatyczne mikroorganizmów. Są to jednak dane pochodzące głównie z badań in vitro.
Potencjał przeciwzapalny
W modelach komórkowych aldehyd cynamonowy wykazywał zdolność modulowania mediatorów zapalnych oraz wpływu na odpowiedź komórek układu odpornościowego. W badaniu Ghardashpour i in. (2023) zaobserwowano, że związek ten może hamować produkcję mediatorów zapalnych w hodowlach fibroblastów i makrofagów, a także wspierać procesy naprawcze tkanek w warunkach laboratoryjnych.
Również przegląd Rao i Gan (2014) wskazuje na przeciwzapalny potencjał związków obecnych w cynamonie. Autorzy zaznaczają jednak, że wiele danych pochodzi z badań przedklinicznych.
Jeżeli chcesz poznać inne olejki opisywane w kontekście działania przeciwzapalnego, przeczytaj artykuł: Przeciwzapalne olejki eteryczne – badania i bezpieczne zastosowanie.
Właściwości antyoksydacyjne
Związki fenolowe obecne w cynamonie, w tym eugenol występujący w olejku z liści, wykazują aktywność antyoksydacyjną w modelach laboratoryjnych. Według Rao i Gan (2014) mechanizm ten może być związany ze zdolnością neutralizacji wolnych rodników oraz modulacją enzymów stresu oksydacyjnego.
W kontekście aromaterapii oznacza to, że olejki cynamonowe zawierają składniki o interesującym potencjale biologicznym. Nie oznacza to jednak potwierdzonego działania ogólnoustrojowego u ludzi przy typowym stosowaniu aromaterapeutycznym.
Potencjał przeciwwirusowy
W literaturze naukowej analizowano również aktywność przeciwwirusową aldehydu cynamonowego. W badaniu Song i in. (2025) wykazano w modelu komórkowym jego zdolność do hamowania replikacji wirusa PRRSV-2 poprzez oddziaływanie na różne etapy cyklu infekcyjnego.
W innym badaniu Hayashi i in. (2007) zaobserwowano, że aldehyd cynamonowy hamował replikację wirusa grypy A zarówno w modelu komórkowym, jak i w modelu myszy, wpływając na syntezę białek wirusowych.
Są to dane przedkliniczne. Nie stanowią potwierdzenia, że olejek cynamonowy leczy infekcje wirusowe u ludzi.
Potencjał przeciwgrzybiczy
W badaniach in vitro olejek cynamonowy z kory oraz jego główny składnik, aldehyd cynamonowy, wykazywały aktywność przeciwgrzybiczą wobec drożdżaków z rodzaju Candida. Opisywano m.in. zaburzenie integralności błony komórkowej, wpływ na syntezę ergosterolu oraz hamowanie tworzenia biofilmu (Shreaz i in., 2016).
W badaniu Tran i in. (2020) olejek z kory Cinnamomum zeylanicum wykazywał silniejsze działanie hamujące wobec Candida albicans oraz Candida auris niż olejek z liści. Minimalne stężenia hamujące dla olejku z kory były niższe niż 0,03% v/v. W analizach mikroskopowych obserwowano uszkodzenia błony komórkowej oraz zahamowanie tworzenia strzępek.
Także tutaj należy podkreślić, że są to dane laboratoryjne, a nie dowód skuteczności klinicznej u ludzi.
Podsumowanie właściwości olejków cynamonowych
- wykazują aktywność przeciwdrobnoustrojową w badaniach laboratoryjnych,
- zawierają związki o potencjale przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym w modelach przedklinicznych,
- posiadają intensywny, rozgrzewający, korzenny profil aromatyczny,
- mogą sprzyjać subiektywnemu poczuciu energii, ciepła i poprawy nastroju podczas inhalacji zapachowej,
- dobrze sprawdzają się jako niewielki dodatek do mieszanek jesienno-zimowych,
- wymagają bardzo ostrożnego stosowania ze względu na wysoki potencjał drażniący i uczulający.
Olejek cynamonowy a bezpieczeństwo stosowania
Olejek cynamonowy z kory, olejek cynamonowy z liści oraz olejek Cassia należą do olejków eterycznych o wysokim potencjale drażniącym i uczulającym. Wynika to przede wszystkim z obecności aldehydu cynamonowego w olejku z kory i Cassia oraz eugenolu w olejku z liści.
Zgodnie z wytycznymi bezpieczeństwa opisanymi przez Tisserand i Young (2014), olejki te wymagają szczególnej ostrożności w stosowaniu miejscowym i inhalacyjnym.
Dopuszczalne stężenia przy aplikacji na skórę
- Olejek cynamonowy z kory oraz olejek Cassia – maksymalnie ok. 0,07% w gotowym produkcie do stosowania miejscowego.
- Olejek cynamonowy z liści – maksymalnie ok. 0,5% w gotowym produkcie do stosowania miejscowego.
Przekroczenie tych poziomów może zwiększać ryzyko podrażnienia skóry, reakcji alergicznych oraz uczulenia kontaktowego. Z tego powodu olejki cynamonowe nie są dobrym wyborem do samodzielnego stosowania na skórę bez wiedzy o bezpiecznych stężeniach.
Bezpieczna dyfuzja i inhalacja
Mimo że dyfuzja nie wiąże się z bezpośrednim kontaktem ze skórą, olejki cynamonowe mogą działać drażniąco na drogi oddechowe, oczy i błony śluzowe przy zbyt wysokim stężeniu w powietrzu.
Zaleca się:
- stosowanie bardzo małej ilości olejku, np. 1 kropli jako składnika mieszanki,
- krótką dyfuzję, np. 15–30 minut,
- wietrzenie pomieszczenia po zakończeniu aromatyzacji,
- unikanie ciągłej, wielogodzinnej ekspozycji,
- niestosowanie dyfuzji w obecności niemowląt, małych dzieci, kobiet w ciąży oraz osób z astmą bez wcześniejszej konsultacji.
W przypadku wystąpienia kaszlu, pieczenia w gardle, bólu głowy, łzawienia oczu lub dyskomfortu oddechowego należy przerwać dyfuzję i przewietrzyć pomieszczenie.
Ogólne zasady bezpieczeństwa
- Nie stosować nierozcieńczonego olejku cynamonowego na skórę.
- Nie stosować doustnie i nie spożywać.
- Unikać kontaktu z oczami, błonami śluzowymi i uszkodzoną skórą.
- Wykonać próbę uczuleniową przed zastosowaniem miejscowym.
- Przechowywać poza zasięgiem dzieci.
- Nie stosować w wysokim stężeniu w dyfuzorze.
- Nie stosować u zwierząt bez konsultacji ze specjalistą.
Więcej praktycznych zasad dotyczących dyfuzji, inhalacji, rozcieńczania i stosowania miejscowego znajdziesz w poradniku: Jak bezpiecznie stosować olejki eteryczne? Dyfuzja, inhalacja i stosowanie miejscowe.
Przeciwwskazania do stosowania olejków cynamonowych
Ze względu na wysoki potencjał drażniący i uczulający, olejki cynamonowe nie są zalecane:
- kobietom w ciąży i karmiącym,
- małym dzieciom,
- osobom z astmą, nadreaktywnością oskrzeli lub przewlekłymi chorobami układu oddechowego,
- osobom ze skłonnością do alergii kontaktowych,
- osobom z bardzo wrażliwą lub uszkodzoną skórą,
- osobom źle tolerującym intensywne, korzenne zapachy.
Jak stosować olejki cynamonowe w mieszankach?
Ze względu na wysoką zawartość aldehydu cynamonowego i eugenolu, olejki cynamonowe najlepiej stosować w odpowiednio zbalansowanych mieszankach, gdzie ich intensywność aromatyczna jest łagodzona przez inne składniki.
Dobrze łączą się z olejkami:
- pomarańczowym,
- mandarynkowym,
- cytrynowym,
- goździkowym,
- imbirowym,
- kardamonowym,
- kadzidłowym,
- cedrowym,
- sosnowym,
- waniliowymi i balsamicznymi nutami zapachowymi.
Przykładowe kompozycje z dodatkiem olejków cynamonowych dostępne są w kolekcji mieszanek AromatherapyOils:
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym różni się olejek cynamonowy z kory od olejku z liści?
Olejek cynamonowy z kory zawiera głównie aldehyd cynamonowy i ma słodki, intensywnie korzenny aromat. Olejek z liści cynamonu zawiera więcej eugenolu i ma cieplejszy, bardziej goździkowy profil zapachowy. Różnią się też maksymalnym bezpiecznym stężeniem przy stosowaniu miejscowym.
Czy olejek Cassia to to samo co olejek cynamonowy?
Nie dokładnie. Olejek Cassia pochodzi z Cinnamomum cassia, natomiast klasyczny olejek cynamonowy cejloński pochodzi z Cinnamomum verum. Cassia ma ostrzejszy, bardziej intensywny aromat i wysoką zawartość aldehydu cynamonowego.
Który olejek cynamonowy jest najłagodniejszy?
W porównaniu z olejkiem z kory i olejkiem Cassia, olejek cynamonowy z liści bywa odbierany jako łagodniejszy aromatycznie, ponieważ ma bardziej goździkowy profil. Nadal jednak jest olejkiem silnym i wymaga ostrożności.
Czy olejek cynamonowy można stosować na skórę?
Tak, ale wyłącznie w bardzo niskim stężeniu i po odpowiednim rozcieńczeniu. Olejek z kory cynamonu i olejek Cassia mają bardzo niskie maksymalne stężenie zalecane do stosowania miejscowego, ok. 0,07%. Olejek z liści cynamonu może być stosowany w nieco wyższym stężeniu, ok. 0,5%, ale również wymaga ostrożności.
Czy olejek cynamonowy można stosować w dyfuzorze?
Tak, ale w bardzo małej ilości i najlepiej jako składnik mieszanki. Zwykle wystarczy 1 kropla olejku cynamonowego w dyfuzorze, połączona z łagodniejszymi olejkami, np. pomarańczą, mandarynką, kadzidłem lub cedrem. Dyfuzja powinna być krótka i przerywana.
Czy olejek cynamonowy jest bezpieczny w ciąży?
Olejki cynamonowe nie są zalecane do samodzielnego stosowania w ciąży. Ze względu na intensywność, potencjał drażniący i brak potrzeby ekspozycji na tak silne olejki w tym okresie, najlepiej ich unikać lub skonsultować użycie ze specjalistą.
Czy olejek cynamonowy można spożywać?
Nie. Olejków eterycznych nie należy spożywać ani stosować doustnie bez nadzoru lekarza lub odpowiednio wykwalifikowanego specjalisty. Olejki cynamonowe są bardzo skoncentrowane i mogą być drażniące.
Jaki olejek cynamonowy wybrać do mieszanek zapachowych?
Do klasycznego, słodko-korzennego aromatu najlepiej pasuje olejek cynamonowy z kory. Do cieplejszego, goździkowego profilu — olejek z liści cynamonu. Do bardzo intensywnych, pikantnych kompozycji zimowych — olejek Cassia.
Podsumowanie
Olejek cynamonowy to nie jeden, lecz kilka różnych olejków eterycznych o odmiennym składzie, aromacie i profilu bezpieczeństwa. Olejek cynamonowy z kory Cinnamomum verum ma klasyczny, słodko-korzenny aromat i wysoką zawartość aldehydu cynamonowego. Olejek cynamonowy z liści Cinnamomum verum jest bardziej goździkowy i bogaty w eugenol. Olejek Cassia Cinnamomum cassia ma bardzo intensywny, ostry i pikantny zapach.
W badaniach laboratoryjnych składniki olejków cynamonowych są opisywane w kontekście aktywności przeciwdrobnoustrojowej, przeciwgrzybiczej, przeciwzapalnej, antyoksydacyjnej i przeciwwirusowej. Należy jednak pamiętać, że większość danych pochodzi z badań in vitro lub przedklinicznych, dlatego olejki cynamonowe nie powinny być traktowane jako leki ani zamiennik terapii medycznej.
Najważniejsze w praktyce aromaterapeutycznej jest bezpieczeństwo. Olejki cynamonowe są silne, intensywne i potencjalnie drażniące, dlatego najlepiej stosować je w bardzo małych ilościach, w dobrze zbalansowanych mieszankach i z uwzględnieniem przeciwwskazań.
Jeśli chcesz wybrać konkretny wariant, sprawdź:
- olejek cynamonowy z kory – Cinnamomum verum
- olejek cynamonowy z liści – Cinnamomum verum
- olejek Cassia – Cinnamomum cassia
Informacje mają charakter edukacyjny. Olejki eteryczne są wysoko skoncentrowanymi substancjami roślinnymi i wymagają świadomego oraz odpowiedzialnego stosowania. Nie są lekami i nie zastępują konsultacji medycznej.
Autor
Piotr Semik – certyfikowany aromaterapeuta kliniczny NAHA (NCCA)
Źródła naukowe
Gill AO, Holley RA. 2004. Mechanisms of bactericidal action of cinnamaldehyde against Listeria monocytogenes and of eugenol against L. monocytogenes and Lactobacillus sakei. Applied and Environmental Microbiology. https://doi.org/10.1128/AEM.70.10.5750-5755.2004
Rao, P. V., & Gan, S. H. (2014). Cinnamon: A multifaceted medicinal plant. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2014, 642942. https://doi.org/10.1155/2014/642942
Marchese A, Barbieri R, Coppo E, Orhan IE, Daglia M, Nabavi SF, Izadi M, Abdollahi M, Nabavi SM, Ajami M. Antimicrobial activity of eugenol and essential oils containing eugenol: A mechanistic viewpoint. Critical Reviews in Microbiology. 2017;43(6):668-689. doi: 10.1080/1040841X.2017.1295225.
Ghardashpour, M., Saeedi, M., Negarandeh, R. et al. Anti-inflammatory and tissue repair effect of cinnamaldehyde and nano cinnamaldehyde on gingival fibroblasts and macrophages. BMC Oral Health 23, 1014 (2023). https://doi.org/10.1186/s12903-023-03682-9
Song J, Zhang J, Chen J, Chen S, Yu Z, He L, Ding K, Wei Y. Cinnamaldehyde inhibits the replication of porcine reproductive and respiratory syndrome virus type 2 in vitro. Viruses. 2025 Mar 31;17(4):506. doi: 10.3390/v17040506.
Hayashi, N., Imanishi, Y., Kashiwayama, A., Kawano, K., Terasawa, K., Shimada, Y., Ochiai, H. 2007. Inhibitory effect of cinnamaldehyde, derived from Cinnamomi cortex, on the growth of influenza A/PR/8 virus in vitro and in vivo. Antiviral Research. https://doi.org/10.1016/j.antiviral.2007.01.003.
Shreaz S, Wani WA, Behbehani JM, Raja V, Irshad M, Karched M, Ali I, Siddiqi WA, Hun LT. Cinnamaldehyde and its derivatives, a novel class of antifungal agents. Fitoterapia. 2016;112:116-31. doi: 10.1016/j.fitote.2016.05.016.
Tran HNH, Graham L, Adukwu EC. In vitro antifungal activity of Cinnamomum zeylanicum bark and leaf essential oils against Candida albicans and Candida auris. Applied Microbiology and Biotechnology. 2020;104(20):8911-8924. doi: 10.1007/s00253-020-10829-z.
Tisserand, R., & Young, R. 2014. Essential Oil Safety. 2nd ed. Churchill Livingstone.
Battaglia, S. 2018. The Complete Guide to Aromatherapy, Third Edition, Vol. 1, Foundations & Materia Medica.

